Dua kenyataan yang muncul semalam, menurut pandangan Chegubard, hanya mengukuhkan lagi tanggapan bahawa terdapat usaha berterusan untuk mempertahankan sesuatu yang sudah tidak lagi mempunyai asas yang kukuh.
Menurut beliau, kenyataan yang dikeluarkan oleh Dato' Bijaya Diraja kepada bekas Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan ke-11 tidak mempunyai autoriti untuk menentukan atau mengesahkan soal pemerintahan. Jawatan tersebut, menurutnya, hanyalah ketua kakitangan istana yang dilantik di bawah pemerintahan YAM Tunku Mukhriz Ibni Almarhum Tuanku Munawir. Oleh itu, apabila pihak yang melantiknya tidak lagi memegang kedudukan tersebut, beliau berpendapat bahawa individu berkenaan juga hanyalah bekas pegawai yang tidak mempunyai kuasa untuk membuat penentuan berkaitan kedudukan Yang di-Pertuan Besar.
Chegubard turut menegaskan bahawa kuasa memilih, melantik atau menurunkan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan bukan terletak pada mana-mana pegawai istana. Kuasa tersebut, menurut beliau, merupakan hak Undang Yang Empat sebagaimana yang diamalkan dalam sistem adat dan pemerintahan Negeri Sembilan. Menteri Besar pula sepatutnya memainkan peranan sebagai saksi serta menghormati keputusan institusi berkenaan.
Dalam hujahnya, beliau mendakwa Menteri Besar Negeri Sembilan telah gagal melaksanakan tanggungjawab tersebut dan bertindak bertentangan dengan keputusan yang dibuat oleh Undang Yang Empat serta majoriti anggota Dewan Keadilan Undang (DKU).
Beliau juga membangkitkan peristiwa pemasyhuran DYMM Seri Paduka Baginda Tuanku Nadzaruddin Ibni Almarhum Tuanku Jaafar yang menurutnya terpaksa dimulakan di sebuah hotel di Melaka selepas berlaku halangan terhadap pergerakan baginda. Chegubard mendakwa tindakan pihak berkuasa ketika itu menyebabkan lafaz pemasyhuran awal tidak dapat dilaksanakan di lokasi asal yang dirancang. Bagaimanapun, beliau menyatakan bahawa istiadat tersebut kemudiannya disempurnakan mengikut tertib pada hari yang sama di Balai YTM Tunku Besar Tampin.
Berdasarkan perkembangan tersebut, beliau berpendapat bahawa kerajaan telah bertindak bertentangan dengan semangat Sistem Raja Melayu di Negeri Sembilan.
Chegubard turut mengkritik kenyataan Perdana Menteri yang menurutnya masih mengiktiraf bekas Yang di-Pertuan Besar sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan. Beliau mendakwa pendirian tersebut bercanggah dengan Perkara 71 Perlembagaan Persekutuan serta tidak selari dengan keputusan yang dibuat oleh institusi adat yang mempunyai kuasa memilih Yang di-Pertuan Besar.
Menurut beliau, enam daripada lapan anggota Dewan Keadilan Undang telah membuat keputusan untuk memasyhurkan Yang di-Pertuan Besar ke-12. Oleh itu, tindakan kerajaan negeri yang tidak menerima keputusan tersebut dianggap sebagai satu bentuk penolakan terhadap institusi yang mempunyai bidang kuasa dalam sistem pemerintahan Negeri Sembilan.
Chegubard juga mempersoalkan dakwaan bahawa minit mesyuarat DKU tertentu tidak didedahkan kepada umum. Beliau mendakwa perkara tersebut menimbulkan persoalan mengenai ketelusan proses yang berlaku. Malah, beliau turut mendakwa bahawa Mufti Negeri Sembilan tidak dijemput menghadiri mesyuarat DKU pada 17 April walaupun kebiasaannya mesyuarat sedemikian turut dihadiri oleh Menteri Besar, Setiausaha Kerajaan Negeri, Penasihat Undang-Undang Negeri dan Mufti sebagai rujukan.
Dalam masa yang sama, beliau menyentuh isu panduan khutbah yang didakwa diedarkan kepada para khatib di Negeri Sembilan. Menurut beliau, kandungan panduan tersebut menimbulkan kekeliruan apabila pada satu sudut masih merujuk kepada bekas Yang di-Pertuan Besar, namun pada masa yang sama mengiktiraf kedudukan Undang Yang Empat dan Tunku Besar Tampin yang menjadi tunjang kepada sistem pemilihan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan.
Bagi Chegubard, asas utama yang perlu difahami ialah Negeri Sembilan mempunyai sistem pemerintahan yang unik berteraskan kuasa ketua-ketua luak dan Undang Yang Empat dalam memilih Yang di-Pertuan Besar. Oleh sebab itu, beliau berpendapat bahawa keputusan yang telah dibuat oleh majoriti anggota DKU serta Undang Yang Empat seharusnya dihormati oleh semua pihak.
Keseluruhan perkembangan ini, menurut beliau, menunjukkan bahawa usaha mempertahankan naratif yang bercanggah dengan keputusan institusi adat Negeri Sembilan semakin sukar dipertahankan.
Atas sebab itulah beliau mengakhiri kenyataannya dengan satu kesimpulan yang ringkas:
“Benang basah memang susah ditegakkan.”
Ulasan dari FB Chegu Bard