Politik bukan medan yang sentiasa bergerak dalam satu garis lurus. Ada ketika parti perlu berdiri sendiri, ada ketika strategi perlu disesuaikan dengan keadaan, demografi dan pola pengundian setempat. Bagi Khairy Jamaluddin atau KJ, perbezaan itu dapat difahami melalui dua istilah mudah tetapi penting iaitu anjal dan pejal.
Berucap ketika merasmikan Mesyuarat Perwakilan Sayap UMNO Bahagian Subang malam tadi, KJ menjelaskan bahawa politik memerlukan kebijaksanaan untuk membezakan antara strategi yang boleh berubah dengan prinsip perjuangan yang tidak boleh diganggu-gugat.
Menurut beliau, perkara yang bersifat anjal ialah strategi dan taktik. Ia boleh diubah, disusun semula dan disesuaikan mengikut keperluan semasa bagi mencapai matlamat politik yang lebih besar. Sebaliknya, perjuangan ialah sesuatu yang pejal. Ia menjadi asas yang tidak boleh dilenturkan hanya kerana mahu mengejar kemenangan sementara.
“Dalam politik ada benda yang anjal dan ada benda yang pejal. Anjal adalah strategi. Kita boleh pilih strategi apa, taktik apa yang hendak digunakan untuk mencapai matlamat. Manakala perjuangan adalah pejal. Soal agama, bangsa, negara, hak orang Melayu dan kesucian Islam, itu mesti teguh,” katanya.
Kemenangan besar Barisan Nasional di Johor dengan 48 kerusi melalui pertandingan solo bukan sebagai bukti mudah bahawa BN perlu menggunakan formula yang sama dalam semua pilihan raya. Namun, KJ mengingatkan bahawa kejayaan di sebuah negeri tidak semestinya boleh disalin bulat-bulat ke negeri yang lain.
Johor mempunyai demografi, sejarah politik, kekuatan jentera dan pola pengundian yang tersendiri. Negeri Sembilan pula mempunyai susunan politik yang berbeza. Oleh sebab itu, strategi yang berkesan di Johor belum tentu menghasilkan keputusan yang sama di Negeri Sembilan.
Bertanding solo boleh menjadi strategi terbaik dalam satu keadaan, namun dalam keadaan lain, mengelakkan pertembungan sesama parti yang berkongsi kelompok pengundi hampir sama mungkin lebih menguntungkan.
Prinsipnya mudah iaitu jangan menyamakan ketegasan perjuangan dengan kekakuan strategi.
Menurut KJ, pendekatan yang sedang digunakan di Negeri Sembilan bukanlah pembentukan gabungan politik baharu dan bukan juga kerjasama rasmi seperti Muafakat Nasional sebelum ini.
Ia lebih tepat digambarkan sebagai satu bentuk ‘persefahaman politik’.
Persefahaman itu bertujuan mengelakkan pertembungan antara calon BN dengan parti-parti yang berada dalam lingkungan Perikatan Nasional, termasuk PAS dan Wawasan, terutama di kawasan yang majoriti pengundinya terdiri daripada orang Melayu.
Langkah tersebut dilihat penting bagi mengelakkan undi Melayu berpecah kepada beberapa penjuru sehingga akhirnya memberikan kelebihan kepada pihak lawan.
Tiada keperluan untuk mengumumkan sebuah pakatan besar sekiranya matlamat yang hendak dicapai hanyalah penyelarasan strategik. Apa yang lebih penting ialah kesediaan pihak-pihak terlibat memahami realiti di lapangan dan mengelakkan pertandingan yang akhirnya hanya melemahkan semua pihak.
Demografi Menentukan Taktik
Strategi politik yang matang tidak boleh dibina berdasarkan emosi semata-mata. Ia mesti berpijak pada angka, komposisi pengundi, kekuatan akar umbi dan kecenderungan sebenar masyarakat setempat.
Di kawasan majoriti Melayu, pertembungan antara BN dan PN berisiko memecahkan undi dalam kelompok yang sama. Dalam keadaan pertandingan sengit, perpecahan kecil sekalipun boleh menentukan siapa yang menang dan siapa yang kalah.
Di kawasan majoriti pengundi Cina pula, penyokong UMNO, BN dan PN perlu melihat pertandingan daripada sudut yang lebih luas. Sokongan maksimum kepada calon BN-MCA boleh menjadi sebahagian daripada formula untuk membina gabungan undi yang lebih kompetitif.
Pendekatan ini bukan bermakna identiti parti perlu dileburkan. Ia juga tidak bermaksud semua perbezaan politik telah diselesaikan. Ia sekadar pengiktirafan bahawa kemenangan memerlukan disiplin, penyelarasan dan kesanggupan membaca medan dengan tepat.
Inilah inti pati formula “anjal” yang dimaksudkan oleh KJ.
Matlamat perjuangan tidak berubah. Kepentingan agama, bangsa, negara, hak orang Melayu dan kedudukan Islam kekal sebagai perkara asas. Namun, jalan untuk mempertahankan semua itu tidak semestinya sama dalam setiap pilihan raya.
Parti yang matang tidak mengubah prinsip setiap kali berdepan tekanan. Pada masa yang sama, parti yang matang juga tidak memaksa satu strategi digunakan dalam semua keadaan hanya kerana strategi itu pernah berjaya di tempat lain.
PRN Negeri Sembilan bukan ulangan PRN Johor. Ia mempunyai susunan kerusi, pecahan demografi, sejarah persaingan dan sentimen pengundi yang berbeza.
Atas sebab itu, kepimpinan UMNO di peringkat tertinggi memilih strategi yang difikirkan paling sesuai dengan keadaan semasa. Persefahaman dengan PAS, Wawasan atau pihak lain bukan semestinya tanda kelemahan. Ia boleh menjadi tanda bahawa parti memahami medan dan tidak mahu mengulangi kesilapan memecahkan undi sendiri.
Formula anjal di Negeri Sembilan membawa satu mesej yang jelas, strategi boleh berubah mengikut medan tetapi perjuangan tidak boleh berubah mengikut musim.
Dalam politik, yang pejal menentukan siapa kita. Yang anjal menentukan sama ada kita mampu menang.