Isu Sebenar Bukan Pembubaran DUN, Isunya Adalah Keyakinan Terhadap Proses
Pembubaran Dewan Undangan Negeri (DUN) Negeri Sembilan yang berlaku malam tadi bukan lagi sekadar isu politik. Perdebatan yang sedang berlaku telah berkembang menjadi persoalan yang lebih besar sejauh mana rakyat boleh meyakini bahawa setiap proses yang diperuntukkan oleh Undang-Undang Tubuh Negeri Sembilan telah dilaksanakan dengan sempurna sebelum pembubaran tersebut berlaku.
Menteri Besar Negeri Sembilan telah menyatakan bahawa beliau mengikuti langkah-langkah seperti yang diperuntukkan oleh Undang-Undang Tubuh Negeri Sembilan. Kenyataan itu penting. Kenyataan itu juga membawa kepada satu persoalan yang sehingga hari ini masih belum dijawab secara jelas kepada rakyat.
Adakah langkah-langkah tersebut merangkumi perkenan Yang di-Pertuan Besar serta persetujuan Undang Yang Empat sebagaimana yang sering difahami dalam konteks keunikan sistem pemerintahan Negeri Sembilan?
Jika Perkenan Diperlukan, Adakah Ia Telah Diperoleh?
Inilah persoalan utama yang sedang bermain dalam fikiran ramai rakyat Negeri Sembilan.
Negeri Sembilan mempunyai sistem pemerintahan yang unik. Kedudukan Yang di-Pertuan Besar dan Undang Yang Empat bukan sekadar warisan adat yang dihormati, malah menjadi sebahagian daripada identiti institusi negeri yang mempunyai kedudukan tersendiri dalam struktur pemerintahan.
Atas sebab itu, apabila Menteri Besar menyatakan bahawa beliau mematuhi Undang-Undang Tubuh Negeri Sembilan, persoalan yang muncul ialah sama ada pematuhan tersebut turut merangkumi semua perkenan dan persetujuan yang diperlukan di bawah sistem yang diamalkan oleh negeri ini.
Persoalan ini bukan serangan politik.
Persoalan ini adalah tuntutan kepada kejelasan.
Mengapa Persoalan Ini Tidak Boleh Dianggap Remeh?
Dalam sebuah negeri yang menjunjung Perlembagaan dan institusi adat sebagai asas kestabilan, setiap proses yang melibatkan institusi tersebut perlu difahami dengan jelas oleh rakyat.
Musuh bersama dalam polemik ini bukan mana-mana individu atau parti politik.
Musuh sebenar ialah kekaburan.
Kekaburan melahirkan spekulasi.
Spekulasi melahirkan persepsi.
Persepsi akhirnya melahirkan keraguan.
Apabila keraguan mula mengatasi fakta, keyakinan rakyat terhadap proses yang dilaksanakan akan mula terhakis.
Sebab itu persoalan mengenai perkenan bukan isu kecil. Persoalan ini menyentuh asas kepercayaan rakyat terhadap proses yang membawa kepada pembubaran DUN.
Mengapa Penjelasan Yang Lebih Khusus Menjadi Penting?
Kenyataan bahawa semua prosedur telah dipatuhi sememangnya satu penjelasan.
Namun persoalan yang sedang dibangkitkan hari ini lebih khusus daripada itu.
Rakyat bukan bertanya sama ada Menteri Besar mengikuti prosedur.
Rakyat sedang bertanya sama ada Yang di-Pertuan Besar telah memberikan perkenan.
Rakyat sedang bertanya sama ada Undang Yang Empat telah memberikan persetujuan yang diperlukan.
Apabila persoalan yang ditanya bersifat khusus, jawapan yang diberikan juga perlu cukup jelas untuk menutup ruang spekulasi.
Adakah Persoalan Ini Mencabar Institusi?
Sama sekali tidak.
Malah persoalan ini timbul kerana rakyat menghormati institusi yang terlibat.
Sebuah institusi menjadi lebih kuat apabila proses yang melibatkannya dijelaskan dengan telus.
Sebuah institusi menjadi lebih dihormati apabila tiada ruang untuk rakyat tertanya-tanya tentang peranannya dalam sesuatu keputusan penting.
Kejelasan tidak melemahkan institusi.
Kejelasan mengukuhkan institusi.
Menteri Besar telah menjelaskan bahawa beliau mematuhi Undang-Undang Tubuh Negeri Sembilan.
Tiada siapa mempertikaikan hak beliau untuk membuat kenyataan tersebut.
Persoalan yang masih berlegar bukan mengenai kewujudan undang-undang itu.
Persoalannya jauh lebih mudah.
Jika proses tersebut melibatkan perkenan dan persetujuan institusi tertentu sebagaimana yang difahami oleh rakyat, adakah perkenan itu telah diperoleh?
Jika jawapannya ya, mengapa perkara itu tidak diperjelaskan secara terbuka sehingga menamatkan segala spekulasi?