Aminuddin Tumpang Legasi
Ekonomi tidak boleh dinilai melalui majlis pelancaran, sepanduk pelaburan atau ucapan yang sarat dengan angka besar.
Prestasi sebenar sesebuah kerajaan diukur melalui kadar pertumbuhan, peningkatan pendapatan pekerja dan keupayaan mencipta peluang ekonomi yang lebih baik daripada purata negara.
Lebih ironis, pentadbiran Negeri Sembilan hari ini bukanlah kerajaan PH sepenuhnya tetapi sebuah kerajaan campuran yang turut dianggotai dan disokong wakil rakyat Barisan Nasional.
Kehadiran BN memberikan kestabilan politik yang membolehkan Aminuddin terus menerajui negeri. Bayangkan jika wakil rakyat BN tidak berada dalam kerajaan, apakah nasib Aminuddin dan pentadbirannya? Justeru, beliau tidak boleh membolot seluruh kredit apabila ada pencapaian tetapi melepaskan tanggungjawab apabila ekonomi negeri menunjukkan kelemahan. Jika BN turut memikul kerajaan, jangan pula PH berlagak seolah-olah semua kejayaan milik mereka seorang.
Data yang dikemukakan EU-ERA memberikan gambaran kurang meyakinkan terhadap pentadbiran Datuk Seri Aminuddin Harun. Negeri Sembilan masih berkembang, namun momentumnya semakin perlahan. Gaji pekerja meningkat tetapi kekal di bawah purata nasional. KDNK per kapita negeri pula berada pada kedudukan yang agak baik, namun kadar peningkatannya masih ketinggalan berbanding Malaysia.
Angka tersebut tidak bermakna ekonomi Negeri Sembilan sedang runtuh. Sebaliknya, ia menunjukkan bahawa kekuatan ekonomi negeri hari ini lebih banyak disokong oleh asas pembangunan yang telah tersedia, bukannya hasil lonjakan baharu yang dicipta oleh pentadbiran Aminuddin.
Pada 2025, ekonomi Negeri Sembilan berkembang hanya 2.6 peratus, berbanding pertumbuhan nasional sebanyak 5.2 peratus. Dengan kata lain, ekonomi negeri berkembang pada kadar separuh daripada prestasi Malaysia. Keadaan itu menjadi lebih membimbangkan kerana kelembapan berlaku ketika ekonomi negara sedang bergerak lebih pantas.
Pentadbiran Aminuddin mungkin berhujah bahawa ekonomi negeri masih mencatatkan pertumbuhan. Namun pertumbuhan semata-mata tidak memadai jika negeri lain dan ekonomi nasional berkembang jauh lebih pantas. Dalam persaingan mendapatkan pelaburan, pekerjaan berkualiti dan tenaga mahir, bergerak perlahan bermakna Negeri Sembilan sedang kehilangan kedudukan.
Pola tersebut bukan hanya berlaku pada 2025. Data EU-ERA menunjukkan Negeri Sembilan mencatatkan pertumbuhan 6.6 peratus pada 2022, lebih rendah daripada Malaysia sebanyak 9.0 peratus. Pada 2023, ekonomi negeri berkembang 1.9 peratus berbanding 3.5 peratus di peringkat nasional. Prestasi pada 2024 pula ialah 4.6 peratus, masih di bawah pertumbuhan Malaysia sebanyak 5.1 peratus.
Satu tahun yang lemah boleh dianggap sebagai keadaan sementara. Namun apabila pertumbuhan negeri berulang kali berada di bawah kadar nasional, ia sudah membentuk satu trend yang tidak boleh disembunyikan. Negeri Sembilan masih bergerak, tetapi Malaysia bergerak lebih pantas.
Kelemahan tersebut turut tercermin dalam pendapatan pekerja. Pada 2024, purata gaji dan upah bulanan di Negeri Sembilan ialah RM2,535, lebih rendah daripada purata Malaysia sebanyak RM2,570. Jurangnya mungkin kelihatan kecil, tetapi angka itu menimbulkan persoalan besar tentang jenis pekerjaan yang diwujudkan di negeri ini.
Selepas hampir lapan tahun, di manakah sektor bernilai tinggi yang mampu memberikan premium gaji kepada anak Negeri Sembilan? Di manakah kesan pelaburan yang diumumkan terhadap pendapatan pekerja tempatan? Mengapa negeri yang begitu hampir dengan pusat ekonomi negara masih gagal menawarkan gaji yang mengatasi purata nasional?
Apabila peluang pekerjaan dan pendapatan tempatan tidak cukup kompetitif, rakyat terpaksa berulang-alik ke Kuala Lumpur, Putrajaya, Cyberjaya dan Selangor untuk mencari rezeki. Negeri Sembilan menjadi tempat mereka membeli rumah dan membesarkan keluarga, sedangkan tenaga, masa serta produktiviti mereka dicurahkan untuk membangunkan ekonomi negeri lain.
Sebuah kerajaan tidak boleh mendakwa ekonominya cemerlang selagi sebahagian besar rakyatnya perlu keluar setiap pagi untuk mendapatkan peluang yang gagal diwujudkan di tanah sendiri.
KDNK per kapita Negeri Sembilan pada 2025 pula berjumlah RM55,406. Angka itu meletakkan negeri ini di kedudukan kelapan daripada 16 negeri dan Wilayah Persekutuan atau kelima jika hanya 13 negeri dibandingkan. Kedudukan tersebut menunjukkan Negeri Sembilan masih mempunyai asas ekonomi yang relatif kukuh.
Namun pentadbiran Aminuddin tidak boleh menjadikan kedudukan itu sebagai bukti mutlak kejayaan. KDNK per kapita Malaysia ialah RM59,167, lebih tinggi sebanyak RM3,761. Pertumbuhan KDNK per kapita Negeri Sembilan pula hanya 2.5 peratus, berbanding 4.2 peratus di peringkat nasional.
Perbezaan antara saiz ekonomi dengan momentum pertumbuhan perlu difahami. Saiz ekonomi hari ini merupakan hasil pembangunan terkumpul selama puluhan tahun, termasuk kawasan perindustrian, infrastruktur, pembangunan bandar dan pelaburan terdahulu. Momentum pula mencerminkan keupayaan kerajaan semasa mengembangkan asas tersebut.
Aminuddin tidak mengambil alih sebuah negeri yang kosong. Sebelum pertukaran kerajaan pada 2018, pentadbiran Datuk Seri Mohamad Hasan telah membangunkan kawasan seperti Sendayan, Nilai dan Enstek, memperkukuh jaringan infrastruktur serta menyediakan kerangka Malaysia Vision Valley sebagai pelan pembangunan jangka panjang untuk Seremban dan Port Dickson.
Selepas mengambil alih pentadbiran, Aminuddin meneruskan projek tersebut melalui penjenamaan Malaysia Vision Valley 2.0. Meneruskan dasar yang baik bukan satu kesalahan. Kesinambungan projek pembangunan sememangnya diperlukan. Namun menukar nama atau menambah angka “2.0” tidak bermakna keseluruhan visi itu bermula selepas 2018.
Apabila pelaburan masuk ke Sendayan, Nilai, Enstek atau kawasan dalam koridor Malaysia Vision Valley, pentadbiran semasa tidak boleh menggambarkan semua pencapaian tersebut sebagai hasil eksklusif mereka. Ekosistem pembangunan itu telah dirancang dan dibentuk lebih awal.
Pokok yang berbuah hari ini mungkin dijaga oleh kerajaan semasa, tetapi tanahnya telah dibuka, benihnya telah ditanam dan pelan kebunnya telah disediakan oleh pentadbiran terdahulu.
Masalah utama Aminuddin bukan kerana beliau meneruskan legasi Mohamad Hasan.
Masalahnya ialah selepas hampir dua penggal, Negeri Sembilan masih gagal mencatatkan lonjakan yang setimpal dengan kelebihan yang diterima. Pertumbuhan negeri hanya 2.6 peratus, gaji pekerja masih di bawah purata nasional dan peningkatan KDNK per kapita lebih perlahan daripada Malaysia.
Selepas hampir lapan tahun, prestasi tersebut bukan lagi boleh dipersalahkan kepada warisan, pandemik atau keadaan global. Ia sudah menjadi rekod pentadbiran Aminuddin sendiri.
Data EU-ERA membuktikan bahawa Negeri Sembilan masih memiliki asas ekonomi yang kukuh, tetapi asas itu gagal dimanfaatkan secara maksimum. Pentadbiran hari ini lebih banyak mengurus, menjenamakan semula dan menuntut kredit daripada pembangunan terdahulu daripada mencipta gelombang pertumbuhan yang benar-benar baharu.
Mohamad Hasan membina landasan. Aminuddin hanya meneruskan perjalanan di atas landasan yang sudah tersedia. Malangnya, ketika ekonomi negara bergerak semakin pantas, Negeri Sembilan terus kehilangan momentum.
Lebih penting, Aminuddin perlu sedar bahawa pentadbirannya hari ini turut berdiri atas sokongan BN. Tanpa wakil rakyat BN, kedudukan politiknya mungkin tidak seteguh yang cuba digambarkan. Maka janganlah kerajaan campuran dipasarkan sebagai kejayaan PH semata-mata, sedangkan BN turut berada dalam pentadbiran dan memikul tanggungjawab memastikan negeri kekal stabil.
Justeru, soalan yang perlu dijawab oleh Aminuddin bukan berapa banyak projek yang diumumkan atau berapa besar nilai pelaburan yang dipamerkan.
Jadi, selepas hampir lapan tahun, Aminuddin sebenarnya bina apa?
Negeri Sembilan memerlukan kepimpinan yang mampu mencipta pekerjaan berkualiti, meningkatkan gaji dan membina pertumbuhan baharu, bukan sekadar menumpang serta menjenamakan semula legasi orang lain.
Kerja di Nogori. Hidup di Nogori. Bina rezeki di tanah sendiri.