PUTRAJAYA — Kepesatan kecerdasan buatan, transformasi digital dan ancaman keselamatan siber sedang mengubah cara manusia bekerja, berkomunikasi dan membuat keputusan. Perubahan pantas itu menuntut Malaysia memiliki kerangka perundangan yang bukan sahaja kukuh, tetapi turut tangkas, responsif dan bersedia menghadapi cabaran masa hadapan.
Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi), YB Dato’ Sri Azalina Othman Said, berkata perubahan landskap global telah mewujudkan cabaran baharu yang semakin rumit, sekali gus memerlukan undang-undang serta institusi negara diperkasakan secara berterusan.
Menurut beliau, reformasi perundangan pada hari ini tidak lagi boleh terbatas kepada usaha menggubal atau meminda undang-undang. Sebaliknya, reformasi mesti memastikan institusi awam kekal dipercayai, berkesan serta berupaya memberikan tindak balas pantas terhadap risiko dan isu yang sedang muncul.
“Hari ini, kita berdepan cabaran yang sangat berbeza dan semakin kompleks.
“Perkembangan AI, transformasi digital, ancaman keselamatan siber serta perubahan landskap global memerlukan satu sistem perundangan yang lebih tangkas, responsif, relevan dan bersedia untuk masa hadapan,” katanya.
Beliau berkata demikian ketika berucap pada Perhimpunan Bulanan Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi) di Putrajaya.
Undang-undang tidak boleh ketinggalan zaman
Kemajuan teknologi telah melahirkan pelbagai peluang baharu, namun pada masa yang sama membuka ruang kepada risiko yang tidak pernah dibayangkan sebelum ini.
Kecerdasan buatan, misalnya, semakin digunakan dalam sektor pekerjaan, pendidikan, kewangan, keselamatan, kesihatan dan pentadbiran. Namun, penggunaannya turut menimbulkan persoalan berkaitan perlindungan data, penyalahgunaan maklumat, akauntabiliti algoritma, pemalsuan digital serta hak individu.
Ancaman keselamatan siber pula tidak lagi terbatas kepada serangan terhadap komputer atau sistem teknologi maklumat. Serangan sedemikian boleh menjejaskan operasi kerajaan, institusi kewangan, perkhidmatan awam, keselamatan data dan keyakinan rakyat terhadap institusi negara.
Dalam keadaan teknologi berkembang lebih pantas daripada proses penggubalan undang-undang, Malaysia memerlukan sistem perundangan yang mampu menyesuaikan diri tanpa mengorbankan prinsip keadilan, hak rakyat dan keselamatan negara.
Atas sebab itu, Azalina menegaskan bahawa undang-undang perlu sentiasa relevan dengan realiti semasa serta bersedia menangani cabaran yang mungkin muncul pada masa hadapan.
Reformasi mesti dirasai rakyat
Azalina berkata integriti, akauntabiliti dan tadbir urus yang baik mesti kekal menjadi asas kepada setiap dasar serta reformasi yang dilaksanakan kerajaan.
Menurut beliau, kejayaan reformasi tidak seharusnya diukur semata-mata melalui jumlah undang-undang yang diluluskan atau pindaan yang dibentangkan di Parlimen.
“Reformasi bukan sekadar menggubal undang-undang baharu, tetapi memastikan manfaatnya benar-benar dirasai oleh rakyat,” katanya.
Kenyataan itu membawa makna penting dalam usaha pembaharuan institusi negara. Undang-undang yang baik bukan hanya perlu tersusun di atas kertas, tetapi mesti mampu memberikan perlindungan, penyelesaian dan akses kepada keadilan secara berkesan.
Bagi rakyat, reformasi hanya mempunyai nilai apabila ia memperbaiki mutu perkhidmatan awam, memperkukuh keselamatan, melindungi golongan rentan dan meningkatkan keyakinan terhadap institusi kerajaan.
Undang-undang yang tidak dapat dilaksanakan, terlalu rumit atau gagal memberikan penyelesaian kepada masalah sebenar tidak akan membawa perubahan yang diharapkan.
Perlindungan saksi dan kanak-kanak diperkukuh
Azalina berkata beberapa reformasi institusi telah dilaksanakan, termasuk usaha memperkukuh perlindungan saksi serta pindaan terhadap undang-undang yang melibatkan perlindungan kanak-kanak.
Langkah tersebut penting bagi memastikan mangsa dan saksi memperoleh perlindungan sewajarnya, khususnya ketika mereka terlibat dalam proses siasatan atau perbicaraan.
Perlindungan yang lebih kukuh juga dapat membantu menggalakkan saksi tampil memberikan keterangan tanpa dibayangi ketakutan terhadap ugutan, tekanan atau ancaman keselamatan.
Dalam isu melibatkan kanak-kanak pula, kerangka undang-undang perlu sentiasa diperkemas kerana bentuk penderaan dan eksploitasi semakin berubah, khususnya dalam ruang digital.
Kanak-kanak kini bukan sahaja terdedah kepada risiko dalam persekitaran fizikal, tetapi juga ancaman buli siber, gangguan dalam talian, manipulasi digital dan penyebaran kandungan yang boleh menjejaskan keselamatan serta kesejahteraan mereka.
Akta Anti-Buli 2026 diterjemahkan kepada tindakan
Antara reformasi yang turut diberikan perhatian ialah pelaksanaan Akta Anti-Buli 2026 menerusi penubuhan Tribunal Anti-Buli dan pelaksanaan program advokasi.
Pendekatan itu menunjukkan bahawa usaha menangani buli tidak boleh bergantung kepada hukuman semata-mata. Ia perlu disokong oleh mekanisme aduan yang jelas, proses penyelesaian yang berkesan, pendidikan masyarakat serta usaha pencegahan secara menyeluruh.
Penubuhan tribunal memberi ruang kepada kes berkaitan buli ditangani melalui saluran yang lebih tersusun, manakala program advokasi membantu meningkatkan kesedaran mengenai kesan buli terhadap mangsa, keluarga dan masyarakat.
Usaha itu mencerminkan komitmen kerajaan untuk memastikan reformasi perundangan diterjemahkan kepada perlindungan yang lebih kukuh serta perkhidmatan yang lebih berkesan kepada rakyat.
Kerjasama antara agensi penentu kejayaan
Azalina turut menegaskan bahawa reformasi tidak boleh dilaksanakan secara bersendirian atau terpisah mengikut jabatan.
Sebaliknya, kejayaannya bergantung kepada kerjasama erat antara kementerian, jabatan dan agensi, disokong oleh budaya kerja yang berteraskan kolaborasi, perkongsian kepakaran dan komunikasi terbuka.
Dalam menghadapi isu kompleks seperti AI, keselamatan siber dan transformasi digital, kepakaran undang-undang sahaja tidak mencukupi. Ia perlu digabungkan dengan pengetahuan teknologi, keselamatan, pentadbiran, ekonomi serta kefahaman mengenai kesannya terhadap masyarakat.
Pendekatan rentas agensi membolehkan dasar dan undang-undang dibangunkan secara lebih menyeluruh, mengurangkan pertindihan bidang kuasa serta memastikan tindakan kerajaan lebih tersusun.
Teknologi untuk memperkukuh tadbir urus
Azalina berkata Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang akan terus memperkukuh keupayaannya untuk menghadapi cabaran masa hadapan melalui penambahbaikan tadbir urus dan penggunaan teknologi.
Teknologi bukan sekadar cabaran kepada sistem perundangan, tetapi juga boleh menjadi alat untuk mempercepatkan penyampaian perkhidmatan, meningkatkan ketelusan dan memudahkan rakyat mendapatkan akses kepada maklumat serta bantuan undang-undang.
Namun, penggunaan teknologi dalam pentadbiran mesti dilaksanakan secara bertanggungjawab, selamat dan beretika. Kecekapan tidak boleh dicapai dengan mengorbankan privasi, hak individu atau keselamatan data.
Dalam dunia yang berubah dengan pantas, negara tidak boleh menunggu sehingga sesuatu ancaman menjadi krisis sebelum bertindak.
Kerangka perundangan Malaysia perlu bergerak seiring dengan kemajuan teknologi, memahami risikonya dan menyediakan perlindungan sebelum masyarakat menerima kesannya.
Reformasi yang sebenar bukan sekadar menghasilkan lebih banyak undang-undang. Ia adalah usaha membina sebuah sistem yang dipercayai, mampu bertindak dan sentiasa bersedia melindungi rakyat dalam menghadapi cabaran zaman baharu.
Tags
Berita