Reformasi yang bakal mengubah struktur kuasa pendakwaan negara kini memasuki fasa penting apabila Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, memberi mandat kepada Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi), Dato Sri Azalina Othman Said, untuk meneruskan rundingan pindaan Perlembagaan Persekutuan bagi memisahkan fungsi Peguam Negara dan Pendakwa Raya.
Arahan itu menyusul titah dan maklum balas Majlis Raja-Raja terhadap cadangan berkenaan, sekali gus meletakkan Azalina di barisan hadapan usaha memperkukuh kebebasan pendakwaan negara.
Menteri Komunikasi merangkap Jurucakap Kerajaan, Datuk Fahmi Fadzil, berkata Azalina akan mengadakan rundingan lanjut bersama Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen yang telah menyediakan draf pindaan Perlembagaan. Sebarang penambahbaikan atau syor hasil perbincangan tersebut akan dikemukakan semula kepada Majlis Raja-Raja untuk penelitian selanjutnya.
Cadangan pemisahan fungsi Peguam Negara dan Pendakwa Raya merupakan antara teras penting reformasi institusi kerajaan bagi memperkukuh kebebasan pendakwaan, mengurangkan risiko konflik kepentingan serta meningkatkan keyakinan masyarakat terhadap sistem keadilan negara.
Di bawah kerangka Perlembagaan Persekutuan sedia ada, Peguam Negara berperanan sebagai penasihat undang-undang utama kerajaan dan pada masa sama mempunyai kuasa untuk memulakan, menjalankan atau memberhentikan prosiding jenayah sebagaimana diperuntukkan dalam Perkara 145(3), tertakluk kepada pengecualian yang ditetapkan.
Pertindihan fungsi inilah yang menjadi asas kepada cadangan pengasingan kedua-dua jawatan supaya keputusan pendakwaan dapat dibuat secara lebih bebas berdasarkan undang-undang, bukti dan kepentingan keadilan.
Bagaimanapun, reformasi tersebut memerlukan penelitian menyeluruh terhadap mekanisme pelantikan, bidang kuasa, akauntabiliti dan jaminan kebebasan institusi. Justeru, rundingan yang diterajui Azalina penting bagi memastikan pindaan yang dicadangkan bukan sekadar mengasingkan jawatan, tetapi membentuk sistem pendakwaan yang berkesan, telus dan berkekalan.
Dalam perkembangan berkaitan, Fahmi turut memaklumkan bahawa Jemaah Menteri telah diberikan taklimat mengenai hasil menghadap Perdana Menteri kepada Majlis Raja-Raja berhubung cadangan mengehadkan tempoh perkhidmatan seseorang Perdana Menteri.
Kedua-dua cadangan itu merupakan agenda utama reformasi institusi kerajaan yang masih memerlukan penelitian dan penambahbaikan sebelum diteruskan. Pemisahan kuasa pendakwaan bertujuan memperkukuh kebebasan institusi perundangan, manakala had tempoh jawatan Perdana Menteri dilihat sebagai langkah mengelakkan penumpuan kuasa eksekutif terlalu lama.
Pada masa sama, satu lagi pencapaian reformasi institusi turut diumumkan apabila pentadbiran Parlimen kini berada sepenuhnya di bawah Majlis Perkhidmatan Parlimen, sekali gus menamatkan kawalan kuasa eksekutif terhadap urusan pentadbiran badan perundangan tersebut.
Perkembangan ini memperlihatkan usaha kerajaan memperkukuh prinsip pengasingan kuasa dan mekanisme semak dan imbang melalui autonomi Parlimen, kebebasan pendakwaan serta cadangan mengehadkan tempoh jawatan Perdana Menteri.
Namun, kejayaan sebenar reformasi tidak boleh diukur melalui pengumuman atau komitmen politik semata-mata. Ia perlu diterjemahkan kepada pindaan undang-undang yang jelas, pelaksanaan berkesan dan jaminan kebebasan institusi tanpa mengira siapa yang menerajui kerajaan.
Dengan Azalina kini dipertanggungjawabkan meneruskan rundingan bersama Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen, tumpuan seterusnya terarah kepada usaha memuktamadkan cadangan pindaan yang menghormati kedudukan Majlis Raja-Raja, memperkukuh keluhuran Perlembagaan Persekutuan dan memastikan sistem pendakwaan negara benar-benar bebas daripada konflik kepentingan.
Reformasi institusi yang bermakna bukan sekadar memisahkan jawatan atau mengubah struktur pentadbiran, tetapi membina sistem yang memastikan kuasa negara dilaksanakan dalam batas undang-undang, tertakluk kepada semak dan imbang serta sentiasa berpaksikan prinsip keadilan.
Matlamat akhirnya adalah untuk mewujudkan institusi yang bebas, berwibawa dan dipercayai rakyat, bukan sahaja untuk pentadbiran hari ini, tetapi sebagai warisan reformasi yang berkekalan kepada generasi akan datang.
Tags
Berita