%20(1).jpeg)
Mesyuarat Majlis Raja-Raja yang dijadualkan berlangsung pada 23 hingga 25 Jun telah ditangguhkan susulan kemelut berkaitan takhta Negeri Sembilan, sekali gus menimbulkan tanda tanya sama ada Pilihan Raya Negeri (PRN) Negeri Sembilan yang dijadualkan pada 1 Ogos dapat diteruskan seperti dirancang.
Jurucakap Istana Negara mengesahkan kepada The Straits Times bahawa Persidangan Majlis Raja-Raja telah dibatalkan, namun tiada penjelasan lanjut diberikan mengenai sebab penangguhan tersebut.
Menurut beberapa sumber yang dipetik akhbar berkenaan, antara faktor utama yang mencetuskan kebimbangan ialah pertikaian berhubung kedudukan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan. Keadaan itu menyebabkan timbul persoalan sama ada wajar untuk persidangan diteruskan ketika terdapat dua pihak yang masing-masing mendakwa mempunyai kedudukan sebagai pemerintah negeri tersebut.
Penangguhan ini dianggap luar biasa memandangkan Majlis Raja-Raja jarang sekali ditangguhkan. Kali terakhir perkara sedemikian berlaku adalah ketika pandemik Covid-19 pada tahun 2021. Keputusan itu dilihat mencerminkan keseriusan krisis yang sedang berlaku di Negeri Sembilan dan kesannya terhadap landskap politik negeri berkenaan.
Keadaan menjadi lebih rumit apabila Dewan Undangan Negeri Negeri Sembilan telah dibubarkan pada 5 Jun lalu dengan perkenan Tuanku Muhriz Tuanku Munawir. Pembubaran tersebut berlaku selepas empat Undang Negeri Sembilan sebelum ini mengumumkan penyingkiran baginda daripada jawatan Yang di-Pertuan Besar pada April lalu.
Kemelut ini berpunca daripada pertikaian antara Tuanku Muhriz dan empat Undang Negeri Sembilan, yang mempunyai peranan unik dalam sistem Adat Perpatih. Tidak seperti negeri-negeri Melayu lain, Undang di Negeri Sembilan mempunyai kuasa untuk memilih dan dalam keadaan tertentu menyingkirkan Yang di-Pertuan Besar.
Pada 5 Jun, empat Undang tersebut turut mengisytiharkan Tunku Nadzaruddin Tuanku Ja'afar sebagai Yang di-Pertuan Besar yang baharu. Namun Kerajaan Persekutuan serta kerajaan negeri terus mengiktiraf Tuanku Muhriz sebagai pemerintah sah Negeri Sembilan. Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim turut menegaskan pendirian tersebut dalam kenyataannya sebelum ini.
Penangguhan Persidangan Majlis Raja-Raja dilihat memberi kesan besar kepada perkembangan krisis berkenaan. Jika persidangan diteruskan dengan kehadiran Tuanku Muhriz, ia boleh dianggap sebagai pengesahan terhadap kedudukan baginda sebagai Yang di-Pertuan Besar yang sah. Sebaliknya, keputusan menangguhkan persidangan dilihat memberi ruang kepada proses perundangan dan perkembangan lanjut berkaitan pertikaian tersebut.
Pemerhati politik berpendapat ketidakpastian ini turut memberi kesan kepada PRN Negeri Sembilan yang bakal berlangsung. Pilihan raya tersebut bukan sahaja penting kepada politik negeri, malah boleh mempengaruhi kedudukan politik nasional memandangkan ia berlangsung selepas PRN Johor yang dijadualkan lebih awal.
Buat masa ini, tumpuan terarah kepada proses mahkamah yang dijangka mendengar hujahan berkaitan pertikaian takhta Negeri Sembilan pada Julai nanti. Keputusan prosiding tersebut dijangka memainkan peranan penting dalam menentukan hala tuju krisis perlembagaan dan adat yang sedang melanda negeri berkenaan.