KUALA LUMPUR: Pelantikan Pendakwa Raya (PP) tidak lagi akan bergantung kepada satu pihak berkuasa sahaja menerusi cadangan pemisahan jawatan Peguam Negara (AG) dan Pendakwa Raya, kata Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi), Dato' Sri Azalina Othman Said.
Azalina berkata, Rang Undang-Undang (RUU) berkaitan pemisahan kuasa antara Peguam Negara dan Pendakwa Raya yang dijadual dibentangkan untuk bacaan kali kedua dalam masa terdekat akan melibatkan Yang di-Pertuan Agong, Parlimen dan Suruhanjaya Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan dalam proses pelantikan.
Beliau berkata, pindaan Perlembagaan yang dicadangkan itu juga akan memastikan Perdana Menteri dan Jemaah Menteri tidak lagi terlibat dalam proses pelantikan Pendakwa Raya.
“Di bawah struktur Perlembagaan kita, terdapat pengasingan kuasa antara badan perundangan, badan kehakiman dan badan eksekutif.
“Eksekutif membuat pelantikan, manakala badan kehakiman mentafsir undang-undang. Lazimnya, badan perundangan pula berperanan mempersoalkan keputusan eksekutif. Oleh itu, dari sudut perundangan, Parlimen tidak boleh membuat pelantikan.
“Sebab itu kita memperkenalkan satu mekanisme yang seimbang, di mana nama calon akan dikemukakan oleh Suruhanjaya kepada Parlimen.
“Nama-nama tersebut akan diteliti oleh Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen (PSSC), sekali gus memberi ruang kepada Parlimen untuk menilai dan memberikan pandangan terhadap calon yang dicadangkan.
“Selepas itu, Suruhanjaya akan mempertimbangkan syor berkenaan sebelum menasihati Yang di-Pertuan Agong untuk membuat pelantikan,” katanya dalam temu bual bersama The Star pada Isnin (6 Julai).
RUU berkenaan merupakan pindaan kepada Perlembagaan Persekutuan dan memerlukan sokongan majoriti dua pertiga ahli Dewan Rakyat untuk diluluskan.
RUU itu sebelum ini telah dirujuk kepada Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen dwipartisan yang dianggotai 12 ahli selepas bacaan kali kedua pada Mac lalu.
Di bawah mekanisme yang dicadangkan, Suruhanjaya akan mengemukakan senarai calon bagi jawatan Pendakwa Raya.
Parlimen kemudiannya akan dimaklumkan mengenai calon-calon tersebut dan diberi peluang untuk memberikan maklum balas. Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen pula akan meneliti kelayakan calon serta mengemukakan pandangan atau penilaian yang tidak mengikat sebelum proses diteruskan.
Seterusnya, jawatankuasa itu akan menyerahkan pertimbangannya kepada Suruhanjaya sebelum Suruhanjaya mengemukakan nasihat kepada Yang di-Pertuan Agong, yang mempunyai kuasa membuat keputusan muktamad mengenai pelantikan tersebut.
Dalam keseluruhan proses itu, Perdana Menteri mahupun Jemaah Menteri tidak akan memainkan sebarang peranan.
Azalina berkata, reformasi itu merupakan perubahan besar dalam kerangka institusi negara yang bertujuan memperkukuh ketelusan, akauntabiliti serta keyakinan rakyat terhadap sistem pendakwaan.
“Melalui mekanisme ini, Parlimen mempunyai ruang untuk bersuara. Parlimen tidak melantik, tetapi boleh menilai dan meneliti calon melalui proses yang telus. Itulah intipati demokrasi,” katanya.
Beliau menambah, ketika ini fungsi semak dan imbang Parlimen sebahagian besarnya tertumpu kepada mekanisme seperti Jawatankuasa Kira-Kira Wang Negara (PAC), namun cadangan baharu itu akan memperluaskan peranan Parlimen dalam membuat penelitian, bukan sahaja terhadap aspek kewangan tetapi juga dalam proses pelantikan jawatan penting negara.
“Ini merupakan satu-satunya mekanisme yang memberikan Parlimen peranan seperti ini dalam proses pelantikan. Ia belum pernah dilaksanakan di negara ini sebelum ini,” katanya.