PEKA berhak menuntut ketelusan. Namun hak bertanya tidak menggugurkan kewajipan mengemukakan bukti.
Pertanyaan “apakah sebenarnya yang ditakuti Pahang?” kedengaran menarik sebagai tajuk berita. Masalahnya, pertanyaan itu sudah membawa andaian bahawa kerajaan negeri mempunyai sesuatu untuk disembunyikan.
Sekiranya benar berlaku penyahwartaan yang mencurigakan, nyatakan hutan mana, berapa luas kawasannya, bila keputusan dibuat, untuk tujuan apa, siapa penerima manfaat dan apakah penilaian alam sekitar yang didakwa tidak dilaksanakan.
Kenyataan PEKA tidak mengemukakan satu pun butiran tersebut.
Keputusan Pahang sah di sisi kerangka Perlembagaan
Akta Perhutanan Negara (Pindaan) 2022 memperkenalkan dua perlindungan penting. Seksyen 11 mewajibkan siasatan awam sebelum tanah dikeluarkan daripada Hutan Simpanan Kekal, manakala Seksyen 12 mensyaratkan tanah ganti sama luas atau lebih besar.
Akta berkenaan sendiri menjelaskan bahawa pindaan tersebut tidak berkuat kuasa di sesebuah negeri sehingga diterima melalui undang-undang badan perundangan negeri di bawah Perkara 76(3) Perlembagaan Persekutuan. Rujuk Akta A1667
Maka keputusan DUN Pahang menerima sebahagian besar pindaan tetapi mengecualikan Seksyen 11 dan 12 bukan tindakan melanggar undang-undang. Ia ialah penggunaan kuasa perundangan negeri yang memang diperuntukkan oleh Perlembagaan.
Kesahan perundangan bagaimanapun tidak semestinya menjawab persoalan tadbir urus. Siasatan awam ialah perlindungan yang berguna. Kerajaan Pahang masih perlu menjelaskan mekanisme alternatif yang akan memastikan suara rakyat, Orang Asli, pakar hidrologi dan masyarakat setempat didengar sebelum sesuatu keputusan dibuat.
Tidak diwajibkan oleh undang-undang bukan bermaksud tiada tanah ganti.
Gambaran bahawa Pahang kini bebas mengorbankan hutan tanpa penggantian juga tidak selari dengan rekod yang tersedia.
Pada Mei 2026, kerajaan negeri memberitahu DUN bahawa dasar semasanya mensyaratkan setiap penyahwartaan disertakan kawasan ganti dan kawasan tersebut perlu benar-benar tersedia sebelum kelulusan diberikan.
Warta Pahang bertarikh 2 Julai 2026 pula merekodkan pengeluaran 175.20 hektar daripada Hutan Simpan Bukit Ibam dan penambahan 175.72 hektar kepada Hutan Simpan Lesong dalam penerbitan yang sama. Rujuk: Salinan Warta Kerajaan Negeri Pahang
Pada 2022, seluas 2,578.35 hektar dilaporkan diwartakan masuk berbanding 1,183.74 hektar diwartakan keluar. Ini menghasilkan pertambahan bersih kira-kira 1,394.61 hektar.
Rekod tersebut tidak bermaksud semua keputusan Pahang mesti diterima tanpa soal. Tanah ganti yang sama luas belum tentu mempunyai nilai tadahan air, biodiversiti, usia hutan dan fungsi ekologi yang sama.
Namun rekod itu cukup untuk menunjukkan bahawa tuduhan tersirat mengenai “hutan dikorbankan tanpa ganti” tidak boleh dianggap terbukti hanya kerana Pahang tidak menerima Seksyen 12.
Jangan kelirukan kawasan berhutan dengan HSK.
Pahang melaporkan bahawa 2.057 juta hektar atau 57.07 peratus keluasan negeri masih berhutan. Daripada jumlah itu, sekitar 1.6 juta hektar telah diwartakan sebagai HSK. Kerajaan negeri turut meluluskan tambahan 572 hektar kepada Hutan Simpan Bera.
Angka 57.07 peratus ialah kawasan berhutan keseluruhan, bukannya keluasan HSK. Keluasan HSK berada sekitar 44 peratus daripada negeri.
Rebuttal yang jujur tidak sepatutnya mencampurkan kedua-dua kategori. Rekod keluasan hutan Pahang memang besar, tetapi status undang-undang dan tahap perlindungan setiap kategori tidak sama.
Sungai Pahang bukan bukti automatik
PEKA betul bahawa hutan memainkan peranan penting dalam melindungi kawasan tadahan air. Pembukaan hutan boleh meningkatkan hakisan dan kemasukan sedimen ke dalam sungai.
Kebenaran umum itu tidak secara automatik membuktikan punca khusus masalah Sungai Pahang di Maran.
Kerajaan negeri melaporkan bahawa masalah penurunan paras air di sekitar Kampung Pesagi berlaku sejak lebih tiga tahun lalu dan melibatkan jajaran kira-kira enam kilometer. Keadaan tersebut sudah wujud lama sebelum keputusan DUN pada Ogos 2026.
Kajian akademik memang mendapati Sungai Pahang menerima muatan sedimen yang tinggi. Kajian sama turut menyebut pengendapan semula sedimen, larian permukaan, kelajuan aliran dan arus sebagai faktor yang mempengaruhi taburan sedimen. Data yang digunakan pula berasal dari tahun 2000, 2004 dan 2008.
Untuk mengaitkan keadaan di Maran dengan penyahwartaan hutan, PEKA perlu menunjukkan kawasan hutan yang terlibat, perubahan guna tanah dalam lembangan berkenaan, data hujan dan aliran, sumber sedimen serta hubungan hidrologi ke lokasi terjejas.
Tanpa semua itu, Sungai Pahang sedang digunakan sebagai gambaran retorik, bukannya bukti sebab-akibat.
Keputusan tidak menerima siasatan awam mandatori tidak bermaksud penyahwartaan berlaku dalam vakum undang-undang. Keputusan pengeluaran masih perlu diterbitkan dalam Warta. Projek perhutanan tertentu juga tertakluk kepada EIA, manakala aktiviti berskala besar atau di kawasan sensitif memerlukan pameran serta ulasan awam. Rujuk: Perintah EIA 2015
Mekanisme tersebut tetap tidak menyamai proses bantahan awam sebelum setiap penyahwartaan.
Tiada apa yang hendak disembunyikan oleh kerajaan Pahang.