Laporan RCI Tabung Haji telah membedah pengurusan institusi itu bagi tempoh 2014 hingga 2020. Namun perjalanan aset, hutang dan pelan pemulihan yang bermula selepas pertukaran kerajaan pada 2018 tidak berhenti pada tahun 2020. Kesannya masih berada dalam akaun Tabung Haji, UJSB dan tanggungan kerajaan hingga hari ini.
Jika pengurusan sebelum 2018 boleh diperiksa melalui Suruhanjaya Siasatan Diraja, keputusan selepas 2018 juga wajar dinilai menggunakan ukuran yang sama.
RCI pertama menyiasat bagaimana Tabung Haji menghadapi masalah. RCI bagi tempoh 2018 hingga 2026 pula diperlukan untuk menentukan sama ada penyelesaian yang dipilih benar-benar memulihkan institusi itu atau sekadar memindahkan beban dari satu kunci kira-kira kepada kunci kira-kira yang lain.
Pelan Pemulihan yang diluluskan pada penghujung 2018 menyaksikan Urusharta Jamaah Sdn Bhd mengambil alih 106 pegangan saham tersenarai, sebuah syarikat perladangan dan 29 hartanah milik Tabung Haji.
Nilai pasaran aset tersebut sekitar RM9.7 bilion. Nilai pemindahannya pula ditetapkan pada RM19.9 bilion. Perbezaan sekitar RM10.2 bilion itu digunakan untuk menutup jurang dalam kunci kira-kira Tabung Haji.
Perbezaan tersebut bukan dengan sendirinya bukti bahawa wang telah dicuri. UJSB diwujudkan sebagai instrumen pemulihan bagi mengambil alih aset yang dianggap bermasalah. Namun apabila kerajaan menyerap jurang sebesar itu, rakyat berhak mengetahui hasil sebenar penyelamatan tersebut.
Tabung Haji tidak menerima keseluruhan RM19.9 bilion secara tunai. Sebanyak RM300 juta diselesaikan dalam bentuk tunai, manakala RM19.6 bilion lagi dibayar melalui dua siri sukuk UJSB.
Kunci kira-kira Tabung Haji dipulihkan tetapi tanggungan besar beralih kepada UJSB dan akhirnya kerajaan. Di sinilah perlunya sebuah penelitian bebas yang tidak berhenti pada cerita sebelum 2018.
Penyata Kewangan Tabung Haji 2025 menunjukkan nilai dibawa sukuk UJSB dan terimaan berkaitan telah mencapai RM24.786 bilion. Jumlah itu bersamaan kira-kira 25.1 peratus daripada keseluruhan aset Tabung Haji.
Peningkatan diskaun sukuk yang diiktiraf pada 2025 pula berjumlah RM970.78 juta. Nilai tersebut bersamaan 35.2 peratus daripada keuntungan semasa Tabung Haji pada tahun berkenaan.
Angka itu tidak membuktikan manipulasi atau salah laku. Ia menunjukkan betapa besarnya kedudukan sukuk UJSB dalam struktur kewangan Tabung Haji dan betapa pentingnya kemampuan UJSB serta kerajaan memenuhi obligasi tersebut.
Rakyat terutama pendeposit perlu mengetahui berapa banyak keuntungan selepas 2019 datang daripada aliran tunai pelaburan sebenar dan berapa banyak merupakan pendapatan perakaunan yang hanya akan direalisasikan sepenuhnya apabila sukuk ditebus.
Jawapan terhadap perkara itu lebih penting daripada slogan “sakau” yang diulang di pentas politik.
Penyata kewangan yang sama merekodkan bahawa Kabinet pada 5 April 2019 bersetuju menyediakan sekurang-kurangnya RM17.8 bilion bagi menampung kekurangan penebusan sukuk. Pelan tersebut merangkumi sehingga RM500 juta pada peringkat awal serta RM1.73 bilion setahun bermula 2021.
Setakat 30 Jun 2025, komitmen jaminan kerajaan berkaitan UJSB direkodkan berjumlah RM24.3 bilion.
RCI baharu perlu memadankan jumlah yang diluluskan, jumlah yang benar-benar disalurkan, sumber peruntukan, penggunaan wang serta baki tanggungan kerajaan. Setiap angka perlu dijejaki sehingga ke sen terakhir.
Keperluan itu menjadi semakin mendesak apabila Sukuk UJSB Siri 1 bernilai nominal RM12.5 bilion matang pada 29 Mei 2026.
Daripada jumlah tersebut, RM965 juta diselesaikan melalui pemindahan aset. Baki kira-kira RM11.5 bilion digantikan dengan sukuk baharu berkadar 3.825 peratus yang matang pada 2036. Rekod instrumen baharu itu terdapat dalam Financial Markets Investor Portal Bank Negara Malaysia.
Secara teknikal, obligasi lama diselesaikan melalui struktur yang dipersetujui. Dari sudut ekonomi, sebahagian besar komitmen itu telah dipanjangkan selama sepuluh tahun lagi.
Hutang lama ditutup dengan hutang baharu. Tarikh matang dialihkan dari 2026 kepada 2036. Bebannya tidak hilang. Ia disusun semula untuk disimpan lebih lama.
RCI bagi tempoh 2018 hingga 2026 perlu menentukan mengapa penyelesaian tunai penuh tidak dibuat, bagaimana kadar sukuk baharu ditentukan, berapa kos keseluruhannya hingga 2036 serta sama ada keputusan tersebut memberikan hasil terbaik kepada Tabung Haji dan pendeposit.
Menurut laporan The Edge, prestasi UJSB juga perlu diperiksa secara menyeluruh. Pada akhir 2024, UJSB dilaporkan mempunyai aset RM11.44 bilion berbanding liabiliti RM23.86 bilion serta kerugian terkumpul RM12.42 bilion. Syarikat itu mencatat keuntungan selepas cukai RM948.1 juta pada 2024 yang dilaporkan sebagai keuntungan pertamanya sejak ditubuhkan. The Edge
Angka tersebut tidak secara automatik membuktikan UJSB gagal. Struktur syarikat itu memang diwujudkan untuk menyerap aset bermasalah dan memulihkan nilainya dalam tempoh panjang. Namun rakyat perlu diperlihatkan rekod setiap aset yang dipindahkan.
Aset mana yang masih dipegang? Aset mana yang telah dijual? Siapakah pembelinya? Berapakah nilai jualan, keuntungan atau kerugian yang direalisasikan dan kos pengurusan UJSB sejak 2018?
Penubuhan RCI baharu juga tidak bermaksud Tabung Haji sedang mengalami krisis yang sama. Kedudukan semasanya jauh lebih kukuh. Pada akhir 2025, TH mempunyai aset RM98.58 bilion berbanding liabiliti RM95.63 bilion. Pendapatan pelaburan mencapai RM4.64 bilion dan agihan keuntungan 3.5 peratus diberikan kepada 9.7 juta pendeposit. Rujuk: Tabung Haji
Namun perlu diingat bahawa kekuatan semasa tidak memadamkan keperluan untuk mengaudit kos pemulihan.
Kerajaan turut menyatakan 19 daripada 25 syor RCI pertama telah dilaksanakan. Rakyat masih memerlukan laporan lengkap yang menunjukkan syor mana telah diselesaikan, tarikh pelaksanaan, pihak bertanggungjawab dan hasil yang boleh diukur. Pindaan Akta Tabung Haji serta bentuk pengawalseliaan pelaburannya juga masih belum dimuktamadkan.
Jika pendedahan RCI pertama dianggap lambang ketelusan, penelitian terhadap tempoh 2018 hingga 2026 tidak sepatutnya ditakuti. Buka dokumen yang sama. Panggil semua pembuat keputusan. Periksa setiap aset, aliran wang dan keputusan tanpa memilih warna parti.
RCI pertama telah menyiasat penyakitnya.
Kini tiba masanya RCI bagi tempoh 2018 hingga 2026 mengaudit ubatnya sebelum tanggungan berbilion ringgit itu terus tersimpan sehingga 2036.
Tags
Berita