KUALA LUMPUR: Dakwaan perbezaan RM2.1 bilion dalam perbelanjaan Program Jalan Luar Bandar (JALB) di bawah Kementerian Kemajuan Desa dan Wilayah (KKDW) mencetuskan polemik apabila beberapa pemimpin DAP mengambil langkah membuat laporan kepada Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM).
Bagaimanapun, di sebalik pertikaian angka tersebut, timbul persoalan lebih mendasar yang perlu diperjelaskan kepada rakyat. Adakah perbelanjaan yang melebihi peruntukan asal semestinya membuktikan berlakunya perbelanjaan tanpa kelulusan atau angka berkenaan sebenarnya perlu dinilai berdasarkan peruntukan yang telah dipinda mengikut tatacara kewangan kerajaan?
Exco Pemuda UMNO Malaysia merangkap Setiausaha Akhbar kepada Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah, Fadzmel Fadzil, tampil menjelaskan bahawa perbezaan antara peruntukan asal dengan perbelanjaan sebenar tidak boleh secara automatik ditafsirkan sebagai perbelanjaan berlebihan.
Menurut beliau, setiap kementerian tertakluk kepada peraturan kewangan, kelulusan peruntukan dan waran yang ditetapkan. Sesebuah kementerian tidak mempunyai kebebasan untuk membelanjakan wang awam sesuka hati tanpa melalui mekanisme kewangan kerajaan.
Dalam konteks projek pembangunan, pelarasan peruntukan bukan sesuatu yang luar biasa. Ia boleh berlaku berdasarkan kemajuan pelaksanaan projek, tuntutan pembayaran, komitmen kontrak sedia ada, perubahan skop serta penyelarasan siling pembangunan yang mendapat kelulusan pihak berkuasa berkaitan, termasuk Kementerian Kewangan (MOF).
Berdasarkan angka yang dikemukakan Fadzmel bagi tempoh 2023 hingga 2025, peruntukan asal JALB berjumlah kira-kira RM3.982 bilion sebelum diselaraskan kepada RM6.143 bilion. Daripada jumlah peruntukan dipinda tersebut, perbelanjaan sebenar direkodkan sebanyak RM6.108 bilion.
Perbezaan antara peruntukan asal dengan peruntukan dipinda ialah kira-kira RM2.161 bilion. Namun, perbezaan itu tidak semestinya membawa maksud wang berkenaan telah dibelanjakan tanpa kelulusan.
Malah, berdasarkan angka yang dibentangkan, perbelanjaan sebenar masih berada di bawah jumlah peruntukan dipinda, dengan baki sekitar RM35 juta. Fadzmel turut menyatakan baki kira-kira RM34.3 juta, yang memerlukan rujukan kepada angka terperinci untuk pengesahan tepat.
Perbezaan ini penting kerana peruntukan asal, peruntukan dipinda dan perbelanjaan sebenar merupakan tiga ukuran kewangan yang mempunyai fungsi berlainan.
Fadzmel memberikan contoh mudah. Sekiranya sesebuah projek pada asalnya menerima peruntukan RM100 sebelum diselaraskan secara sah kepada RM150, perbelanjaan RM145 tidak boleh terus dianggap sebagai lebihan RM45 tanpa mengambil kira pelarasan yang diluluskan.
Sebaliknya, berdasarkan peruntukan baharu RM150, projek tersebut masih mempunyai baki RM5.
Prinsip yang sama, menurut beliau, perlu digunakan ketika menilai perbelanjaan pembangunan KKDW.
Bagi menjelaskan bagaimana pelarasan boleh mengubah gambaran prestasi perbelanjaan, Fadzmel turut mengemukakan perbandingan melibatkan Kementerian Kewangan sendiri.
Menurut angka yang dipetiknya, peruntukan asal MOF sebanyak RM81 bilion menunjukkan kadar perbelanjaan 214.09 peratus apabila perbelanjaan sebenar mencecah RM173.4 bilion.
Namun, selepas peruntukan diselaraskan kepada RM219.2 bilion, kadar perbelanjaan yang sama berubah menjadi 79.10 peratus, dengan baki peruntukan sekitar RM45.8 bilion.
Perbezaan kadar tersebut mencecah 134.99 mata peratus.
Perbandingan itu digunakan Fadzmel untuk menunjukkan bahawa kadar perbelanjaan yang melebihi 100 peratus apabila diukur menggunakan peruntukan asal tidak semestinya bermaksud kementerian telah melanggar had perbelanjaan yang diluluskan.
Dalam kes KKDW pula, beliau menyatakan kadar prestasi perbelanjaan berubah daripada 61.3 peratus kepada 58.4 peratus selepas pelarasan, iaitu perbezaan 2.9 mata peratus.
Walau bagaimanapun, angka peratusan ini perlu diperincikan mengikut asas pengiraan dan tempoh pelaporan masing-masing supaya tidak menimbulkan kekeliruan baharu.
Fadzmel menegaskan bahawa tindakan mana-mana pihak membuat laporan kepada SPRM merupakan sebahagian daripada proses undang-undang yang wajar dihormati.
Namun, laporan berkenaan tidak dengan sendirinya membuktikan berlakunya penyelewengan, sebagaimana kewujudan peruntukan dipinda juga tidak secara automatik membuktikan semua transaksi telah mematuhi prosedur.
Bagi memastikan isu ini dinilai secara menyeluruh, dokumen kelulusan pelarasan, waran peruntukan, rekod pembayaran dan laporan pelaksanaan projek perlu menjadi asas penelitian.
Persoalan utama bukan sekadar mengapa peruntukan asal meningkat, tetapi sama ada peningkatan tersebut mendapat kelulusan sewajarnya, digunakan bagi tujuan yang dibenarkan dan disokong oleh rekod kewangan yang lengkap.
Di sinilah peranan MOF menjadi penting kerana penjelasan mengenai mekanisme pelarasan serta status kelulusan boleh membantu menjernihkan pertikaian yang timbul.
Kontroversi RM2.1 bilion ini memperlihatkan betapa pentingnya membezakan angka yang kelihatan luar biasa daripada bukti sebenar berlakunya pelanggaran tatacara kewangan.
Fadzmel melalui kenyataannya yang bertajuk “Peruntukan KKDW. Jangan Jadi DAP!” mempertikaikan pendekatan pemimpin DAP yang menurut beliau tidak mengambil kira peruntukan dipinda ketika membangkitkan dakwaan perbelanjaan berlebihan.
Namun, penentuan sama ada wujud salah laku tetap memerlukan pemeriksaan dokumen dan dapatan pihak berkuasa, bukannya bergantung kepada tafsiran politik mana-mana pihak semata-mata.
Akhirnya, isu ini menuntut dua perkara berjalan serentak iaitu ketelusan kerajaan dalam menjelaskan penggunaan wang awam dan ketelitian semua pihak ketika mentafsir angka kewangan.
Dalam pengurusan kewangan negara, perbezaan antara peruntukan asal dengan perbelanjaan sebenar menuntut penjelasan yang berasaskan fakta dan tatacara kewangan, bukannya dijadikan asas untuk membuat kesimpulan bahawa telah berlaku penyelewengan hanya melalui perbandingan dua angka tanpa meneliti keseluruhan proses kelulusan dan pelarasan peruntukan.