Azalina: 12 Ahli Politik Diberikan DNAA

KUALA LUMPUR: Sebanyak 19 kes jenayah membabitkan 12 ahli politik telah diberikan pelepasan tanpa pembebasan (DNAA) oleh mahkamah di seluruh negara sepanjang tempoh lebih 16 tahun, dari 2010 hingga Julai 2026. Pendedahan ini bukan sekadar memperlihatkan jumlah kes berprofil tinggi yang melalui proses berkenaan, malah mengangkat persoalan penting mengenai kedudukan undang-undang, kuasa pendakwaan dan hak masyarakat untuk mengetahui perkembangan kes yang masih berpotensi dibawa semula ke mahkamah.

Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi), Dato' Sri Azalina Othman Said berkata, angka tersebut diperoleh berdasarkan maklumat daripada Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan (PKPMP) serta semakan rekod kes jenayah di Mahkamah Tinggi dan Mahkamah Rendah di seluruh negara. Beliau menjelaskan perkara itu menerusi jawapan bertulis Parlimen bagi menjawab pertanyaan Ahli Parlimen Labis, Pang Hok Liong, mengenai jumlah kes jenayah membabitkan ahli politik dan pemimpin berprofil tinggi yang diberikan DNAA.

Menurut Azalina, terdapat perbezaan undang-undang yang penting antara pelepasan tanpa pembebasan dengan pembebasan penuh daripada pertuduhan. DNAA tidak membawa maksud seseorang tertuduh telah dibebaskan secara muktamad daripada pertuduhan yang dihadapinya. Sebaliknya, keputusan tersebut membolehkan prosiding pendakwaan dihentikan tanpa menutup sepenuhnya ruang untuk pertuduhan yang sama dikemukakan semula pada masa hadapan.

Penjelasan itu penting kerana dalam perbincangan awam, istilah DNAA sering dianggap seolah-olah membawa maksud sesuatu kes telah berakhir sepenuhnya. Hakikatnya, dari sudut perundangan, pelepasan tanpa pembebasan bukan keputusan mahkamah yang menentukan seseorang itu bersalah atau tidak bersalah berdasarkan keseluruhan keterangan perbicaraan. Ia juga tidak boleh ditafsirkan sebagai pengesahan bahawa pertuduhan asal semestinya berasas atau bahawa tertuduh telah melakukan kesalahan.

Azalina menjelaskan bahawa kes jenayah secara umumnya tidak tertakluk kepada tempoh had masa seperti yang lazimnya terpakai dalam tindakan sivil. Oleh itu, individu yang diberikan DNAA masih boleh didakwa semula atas pertuduhan sama sekiranya pihak pendakwaan memutuskan terdapat asas untuk meneruskan tindakan berdasarkan fakta, keterangan dan perkembangan kes. Bagaimanapun, kemungkinan pendakwaan semula tidak bermaksud setiap kes DNAA akan dibuka kembali secara automatik.

Dari sudut perundangan, Seksyen 254 Kanun Tatacara Jenayah memperuntukkan mekanisme bagi pihak pendakwaan memberhentikan prosiding sebelum penghakiman, dengan pelepasan yang diberikan tidak menjadi pembebasan melainkan mahkamah mengarahkan sebaliknya. Seksyen 254A pula mengandungi peruntukan mengenai penyambungan perbicaraan apabila seseorang yang telah dilepaskan dipertuduh semula bagi kesalahan sama, tertakluk kepada syarat yang ditetapkan undang-undang.

Justeru, keputusan untuk meneruskan semula pendakwaan bukan sekadar bergantung kepada perhatian masyarakat atau kedudukan politik individu terbabit. Pendakwaan perlu berpandukan bukti yang boleh diterima, perkembangan siasatan dan pertimbangan undang-undang yang sewajarnya. Pada masa sama, tertuduh tetap berhak mendapat proses perbicaraan yang adil serta menikmati prinsip anggapan tidak bersalah sehingga kesalahan dibuktikan mengikut undang-undang.

Dalam jawapan bertulis tersebut, Azalina turut menjelaskan bahawa maklumat terperinci mengenai kes tertentu boleh dirujuk terus kepada Jabatan Peguam Negara, selaku institusi yang menyimpan rekod dan maklumat berkaitan pendakwaan. Ini termasuk butiran pertuduhan serta perkembangan tindakan yang diambil terhadap individu berkenaan. Jawapan yang dilaporkan bagaimanapun tidak menyenaraikan identiti kesemua 12 ahli politik atau pecahan 19 kes mengikut kategori pertuduhan.

Ketiadaan perincian tersebut membuka ruang kepada persoalan yang wajar diteliti dari sudut ketelusan institusi. Walaupun statistik keseluruhan telah diberikan, masyarakat masih memerlukan maklumat yang mencukupi untuk memahami berapa banyak kes yang kekal pada status DNAA, berapa banyak telah didakwa semula dan sama ada terdapat perkembangan lanjut yang mengubah kedudukan pendakwaan. Maklumat seperti ini penting untuk membezakan antara kes yang masih mempunyai tindakan susulan dengan kes yang belum menunjukkan sebarang perkembangan.

Namun, tuntutan terhadap ketelusan juga perlu mengambil kira batasan undang-undang, kerahsiaan siasatan dan hak individu yang terlibat. Tidak semua maklumat pendakwaan boleh didedahkan tanpa mempertimbangkan kemungkinan kesannya terhadap prosiding mahkamah. Keseimbangan antara kepentingan awam dan hak tertuduh menjadi asas penting kepada kredibiliti sistem keadilan jenayah.

Pendedahan mengenai 19 kes itu turut memperlihatkan bahawa satu individu boleh terlibat dalam lebih daripada satu kes. Oleh sebab itu, angka 19 kes tidak boleh disamakan dengan 19 ahli politik. Begitu juga, statistik DNAA semata-mata tidak membuktikan wujudnya layanan istimewa, campur tangan politik atau penyalahgunaan kuasa pendakwaan. Sebarang dakwaan sedemikian memerlukan bukti khusus terhadap keputusan dan keadaan setiap kes.

Apa yang lebih penting ialah memastikan proses pendakwaan dilaksanakan secara konsisten, berasaskan undang-undang dan bebas daripada pertimbangan yang tidak berkaitan. Kedudukan seseorang sebagai ahli politik, pemegang jawatan kerajaan atau tokoh berpengaruh tidak seharusnya menentukan bagaimana sesuatu pertuduhan dikendalikan. Prinsip kedaulatan undang-undang menuntut setiap individu dinilai menggunakan standard pembuktian dan prosedur yang sama.

Dalam hal ini, penjelasan Azalina mengenai kedudukan DNAA memberikan asas undang-undang yang penting kepada masyarakat. Namun, statistik yang telah didedahkan juga boleh menjadi titik permulaan kepada pelaporan institusi yang lebih teratur, termasuk perkembangan kes dan keputusan pendakwaan semula, setakat yang dibenarkan undang-undang.

Kepercayaan rakyat terhadap institusi kehakiman dan pendakwaan tidak hanya bergantung kepada keputusan yang dibuat, tetapi turut dipengaruhi oleh sejauh mana proses serta alasan keputusan tersebut dapat difahami secara jelas dan bertanggungjawab.

Pendedahan 19 kes membabitkan 12 ahli politik akhirnya membawa satu pengajaran penting. DNAA bukan sabitan kesalahan, bukan pembebasan muktamad dan bukan jaminan seseorang akan didakwa semula. Ia merupakan kedudukan undang-undang yang mempunyai kesan tersendiri terhadap perjalanan sesuatu pertuduhan.

Dalam sistem keadilan yang menjunjung kedaulatan undang-undang, persoalan paling utama bukanlah siapa yang menerima DNAA, tetapi sama ada setiap keputusan pendakwaan dibuat berasaskan fakta, keterangan dan prinsip keadilan yang sama.

Ketelusan, kebebasan pendakwaan dan hak mendapatkan perbicaraan yang adil mesti terus menjadi ukuran, tanpa mengira kedudukan atau pengaruh individu yang berhadapan dengan undang-undang.